Spójny kierunek rozwoju i współpracy ponadgminnej
Program Zielonej Transformacji Powiatu (PZTP) to kompleksowe narzędzie strategiczno-wdrożeniowe przygotowywane dla powiatów, które chcą w sposób uporządkowany i długofalowy kształtować proces zielonej transformacji na swoim obszarze.
PZTP uwzględnia specyfikę powiatu jako jednostki samorządu terytorialnego oraz jego rolę w koordynowaniu działań o znaczeniu ponadgminnym.
Program łączy diagnozę sytuacji powiatu, określenie strategicznych priorytetów, identyfikację przedsięwzięć, wskazanie potencjalnych źródeł finansowania oraz przygotowanie mapy drogowej realizacji działań.
PZTP nie jest kolejnym dokumentem pozostającym na półce. Jego celem jest stworzenie praktycznej podstawy do podejmowania decyzji, koordynowania działań oraz przygotowania i realizacji przedsięwzięć służących zrównoważonemu rozwojowi powiatu.
ROLA POWIATU W ZIELONEJ TRANSFORMACJI
Zielona transformacja nie kończy się na granicach pojedynczej gminy.
Wiele wyzwań i przedsięwzięć wymaga współpracy kilku jednostek samorządu terytorialnego, wspólnego planowania oraz koordynacji działań w skali całego powiatu.
Powiat może pełnić w tym procesie istotną rolę integrującą — łącząc potencjał gmin, jednostek organizacyjnych, przedsiębiorców, instytucji publicznych oraz innych partnerów lokalnych.
PZTP pozwala uporządkować te zależności i wskazać obszary, w których współpraca ponadgminna może przynieść większą wartość niż działania prowadzone oddzielnie przez poszczególne jednostki.
STANDARDOWY PROGRAM ZIELONEJ TRANSFORMACJI
Standardowa metodyka PZTP obejmuje pięć wzajemnie powiązanych elementów:
DIAGNOZA
Rozpoznanie sytuacji, zasobów, potencjału oraz najważniejszych wyzwań rozwojowych powiatu.
PRIORYTETY
Określenie najważniejszych kierunków zielonej transformacji oraz obszarów wymagających podjęcia skoordynowanych działań.
PRZEDSIĘWZIĘCIA
Identyfikacja konkretnych działań i projektów, w tym przedsięwzięć o charakterze ponadgminnym.
FINANSOWANIE
Rozpoznanie potencjalnych źródeł finansowania oraz możliwości łączenia różnych instrumentów finansowych dla realizacji priorytetowych przedsięwzięć.
MAPA DROGOWA
Uporządkowanie działań w czasie oraz określenie ram ich przygotowania, realizacji i dalszego rozwoju.
OBSZARY OBJĘTE PROGRAMEM
Zakres PZTP jest dostosowywany do specyfiki danego powiatu.
W ramach programu analizowane mogą być w szczególności:
- energetyka i bezpieczeństwo energetyczne,
- odnawialne źródła energii i lokalny potencjał energetyczny,
- efektywność energetyczna,
- transport publiczny i mobilność,
- infrastruktura drogowa i infrastruktura publiczna,
- gospodarka wodno-ściekowa,
- gospodarka odpadami i gospodarka o obiegu zamkniętym,
- ochrona środowiska,
- adaptacja do zmian klimatu,
- rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich,
- przedsiębiorczość i lokalna gospodarka,
- cyfryzacja i innowacje,
- edukacja i rozwój kompetencji,
- współpraca międzygminna,
- projekty i inwestycje o znaczeniu ponadlokalnym.
POWIAT JAKO PLATFORMA WSPÓŁPRACY
PZTP może stanowić podstawę do rozwijania współpracy pomiędzy:
POWIATEM
↓
GMINAMI
↓
JEDNOSTKAMI ORGANIZACYJNYMI
↓
PRZEDSIĘBIORCAMI
↓
INSTYTUCJAMI PUBLICZNYMI
↓
PARTNERAMI SPOŁECZNYMI I NAUKOWYMI
Tak rozumiany Program nie ogranicza się do działań realizowanych przez samo Starostwo Powiatowe.
Jego celem jest identyfikowanie i integrowanie potencjału całego obszaru powiatu oraz tworzenie warunków do realizacji przedsięwzięć, których skala, charakter lub efektywność uzasadniają współpracę wielu podmiotów.
CO OTRZYMUJE POWIAT?
Rezultatem prac jest przygotowany dla konkretnego powiatu Program Zielonej Transformacji Powiatu, obejmujący m.in.:
- diagnozę sytuacji i potencjału powiatu,
- określenie strategicznych kierunków zielonej transformacji,
- identyfikację obszarów wymagających współpracy ponadgminnej,
- katalog priorytetowych przedsięwzięć,
- propozycje projektów inwestycyjnych i rozwojowych,
- wskazanie potencjalnych źródeł finansowania,
- uporządkowanie działań według priorytetów i etapów,
- mapę drogową realizacji programu,
- rekomendacje dotyczące dalszych działań samorządu powiatowego i jego partnerów.
Program może stanowić podstawę do dalszego przygotowania konkretnych projektów, budowania partnerstw oraz ubiegania się o finansowanie zewnętrzne.
PZTP A STRATEGIA ROZWOJU POWIATU
Program Zielonej Transformacji Powiatu ma charakter strategiczny i jest komplementarny wobec Strategii Rozwoju Powiatu oraz innych dokumentów planistycznych i programowych obowiązujących na poziomie powiatu.
PZTP nie zastępuje tych dokumentów.
Jego rolą jest przełożenie kierunków rozwoju powiatu na konkretny obszar zielonej transformacji oraz wskazanie przedsięwzięć, źródeł finansowania i działań niezbędnych do ich realizacji.
Dzięki temu PZTP może stanowić praktyczne narzędzie wspierające realizację celów rozwojowych powiatu.
PROGRAM DOSTOSOWANY DO SPECYFIKI POWIATU
Nie istnieje jeden uniwersalny model zielonej transformacji odpowiedni dla każdego powiatu.
Każdy PZTP uwzględnia m.in. strukturę osadniczą, liczbę i charakter gmin, lokalną gospodarkę, dostępne zasoby, infrastrukturę, potencjał energetyczny, uwarunkowania środowiskowe oraz najważniejsze potrzeby rozwojowe.
Standardowa jest metodyka. Indywidualna jest treść Programu.
OD DIAGNOZY DO REALIZACJI
PZTP porządkuje proces zielonej transformacji według czytelnego schematu:
DIAGNOZA
↓
PRIORYTETY
↓
PRZEDSIĘWZIĘCIA
↓
FINANSOWANIE
↓
MAPA DROGOWA
↓
REALIZACJA
Celem programu jest przejście od rozpoznania potrzeb i możliwości powiatu do konkretnych, możliwych do przygotowania i realizacji przedsięwzięć.
ZAINTERESOWANY PRZYGOTOWANIEM PZTP?
Każdy powiat posiada własną specyfikę, dlatego przed rozpoczęciem prac ustalany jest zakres i sposób przygotowania programu odpowiedni dla danej jednostki.