Od diagnozy do konkretnego planu działania
Program Zielonej Transformacji Gminy (PZTG) to kompleksowe narzędzie przygotowywane dla jednostek samorządu terytorialnego, które chcą świadomie, etapowo i efektywnie przeprowadzić proces zielonej transformacji.
PZTG łączy diagnozę lokalnych uwarunkowań, określenie kierunków rozwoju, identyfikację najważniejszych przedsięwzięć, wskazanie potencjalnych źródeł finansowania oraz przygotowanie ram wdrożenia programu.
Nie jest kolejnym dokumentem pozostającym na półce. Jego celem jest stworzenie praktycznej mapy drogowej zielonej transformacji gminy.
Program ma charakter strategiczny i jest komplementarny wobec Strategii Rozwoju Gminy. Nie zastępuje jej, lecz przekłada przyjęte kierunki rozwoju na konkretny obszar zielonej transformacji wskazując priorytety, przedsięwzięcia, możliwe źródła finansowania oraz ramy ich wdrażania.
DLACZEGO PZTG?
Każda gmina ma inną sytuację, inne zasoby, potrzeby i możliwości rozwojowe.
Dlatego zielona transformacja nie może być realizowana według jednego uniwersalnego schematu.
PZTG pozwala spojrzeć na gminę jako na spójny system, w którym kwestie energii, środowiska, gospodarki komunalnej, infrastruktury, transportu, rolnictwa, cyfryzacji, gospodarki obiegu zamkniętego i lokalnej gospodarki wzajemnie się uzupełniają.
Program pomaga odpowiedzieć na najważniejsze pytania:
Co mamy?
Rozpoznanie potencjału, zasobów i obecnej sytuacji gminy.
Dokąd chcemy dojść?
Określenie strategicznych kierunków zielonej transformacji.
Co należy zrobić?
Identyfikacja konkretnych przedsięwzięć i projektów.
Jak to sfinansować?
Wskazanie możliwych źródeł i mechanizmów finansowania.
Jak przejść od planu do realizacji?
Określenie priorytetów, etapów i ram wdrożenia.
CO OBEJMUJE PROGRAM?
Zakres PZTG jest dostosowywany do wielkości, charakteru i specyfiki gminy.
W ramach programu analizowane mogą być w szczególności:
- lokalna sytuacja energetyczna i potencjał rozwoju OZE,
- efektywność energetyczna i termomodernizacja,
- gospodarka komunalna i gospodarka wodno-ściekowa,
- możliwość wykorzystania biogazu, biomasy i innych lokalnych zasobów,
- gospodarka o obiegu zamkniętym i zagospodarowanie odpadów,
- transport i mobilność,
- infrastruktura publiczna,
- rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich,
- cyfryzacja i innowacje,
- ochrona środowiska i adaptacja do zmian klimatu,
- lokalny potencjał inwestycyjny,
- możliwości współpracy międzysektorowej,
- potencjalne źródła finansowania przedsięwzięć.
OD DIAGNOZY DO WDROŻENIA
PZTG jest projektowany jako proces obejmujący kolejne etapy:
DIAGNOZA
↓
PRIORYTETY
↓
PROJEKTY
↓
FINANSOWANIE
↓
WDROŻENIE
Każdy etap programu prowadzi do kolejnego, dzięki czemu gmina otrzymuje nie tylko diagnozę swojej sytuacji, ale również uporządkowany kierunek dalszego działania.
CO OTRZYMUJE GMINA?
Rezultatem prac jest przygotowany dla konkretnej jednostki Program Zielonej Transformacji Gminy, obejmujący m.in.:
- diagnozę sytuacji i potencjału gminy,
- określenie strategicznych kierunków zielonej transformacji,
- katalog priorytetowych przedsięwzięć,
- propozycje projektów inwestycyjnych i rozwojowych,
- wskazanie potencjalnych źródeł finansowania,
- uporządkowanie działań według priorytetów i etapów,
- ramy wdrożenia programu,
- rekomendacje dotyczące dalszych działań gminy.
Program może stanowić podstawę do dalszego przygotowywania konkretnych projektów, wniosków o finansowanie oraz działań inwestycyjnych i organizacyjnych.
PROGRAM DLA KAŻDEJ GMINY
PZTG nie jest gotowym szablonem przeznaczonym do zastosowania w każdej jednostce.
Każdy Program jest przygotowywany z uwzględnieniem rzeczywistych uwarunkowań danej gminy.
Znaczenie mają m.in. jej wielkość, liczba mieszkańców, charakter gospodarczy, położenie, dostępna infrastruktura, lokalne zasoby, potencjał energetyczny oraz priorytety rozwojowe określone przez samorząd.
Dzięki temu PZTG może być wykorzystany zarówno przez małe gminy, jak i większe jednostki miejskie i miejsko-wiejskie.
ZASADY WYCENY
Wartość przygotowania Programu Zielonej Transformacji ustalana jest w zależności od wielkości jednostki samorządu terytorialnego oraz zakresu prac niezbędnych do przygotowania programu.
Podstawowym kryterium wyceny dla gmin jest liczba mieszkańców.
PZTG – GMINA
| Liczba mieszkańców | Cena bazowa netto |
|---|---|
| do 5 000 | 49 000 zł |
| 5 001–10 000 | 59 000 zł |
| 10 001–25 000 | 69 000 zł |
| 25 001–50 000 | 79 000 zł |
| 50 001–100 000 | 89 000 zł |
| powyżej 100 000 | 99 000 zł |
W przypadku jednostek o szczególnie złożonej strukturze gospodarczej, energetycznej, infrastrukturalnej lub przestrzennej zakres i wartość programu mogą zostać ustalone indywidualnie.
STANDARDOWY PROGRAM ZIELONEJ TRANSFORMACJI
W ramach standardowego programu Green Spark realizujemy:
- DIAGNOZĘ – rozpoznanie aktualnej sytuacji, zasobów, potencjału i najważniejszych wyzwań JST.
- PRIORYTETY – określenie najważniejszych kierunków zielonej transformacji.
- PRZEDSIĘWZIĘCIA – wskazanie konkretnych działań i projektów możliwych do realizacji.
- FINANSOWANIE – identyfikację potencjalnych źródeł finansowania przedsięwzięć.
- MAPĘ DROGOWĄ – uporządkowanie działań w czasie i określenie ram ich wdrażania.
Zakres programu jest każdorazowo dostosowywany do wielkości, charakteru, potencjału i specyfiki danej jednostki samorządu terytorialnego.
PROGRAMY DLA WIĘKSZYCH JST
Model Green Spark obejmuje również przygotowanie programów zielonej transformacji dla powiatów i regionów. Zakres oraz wartość takich programów ustalane są indywidualnie, z uwzględnieniem skali i specyfiki jednostki.
PZTG – WSPÓLNA PRACA NAD PRZYSZŁOŚCIĄ GMINY
Zielona transformacja nie jest pojedynczą inwestycją.
To proces, który wymaga wiedzy, dobrego rozpoznania lokalnych możliwości, właściwego wyboru priorytetów oraz konsekwentnego przejścia od planowania do realizacji.
PZTG ma pomóc samorządowi przejść tę drogę w sposób uporządkowany i świadomy.